پمپ
پمپ دستگاهی مکانیکی است که با ایجاد اختلاف فشار، انواع سیالات مثل آب، فاضلاب، روغن و مواد شیمیایی را از نقطهای به نقطه دیگر منتقل میکند. این تجهیز انرژی مکانیکی را از موتور دریافت کرده و آن را به سیال منتقل میکند تا فشار، دبی یا ارتفاع پمپاژ افزایش یابد.
پمپها بسته به نوع سیال و شرایط کاری در مدلهای مختلفی مانند پمپ سانتریفیوژ، پمپ جابجایی مثبت، پمپ لجنکش، کفکش، شناور، شیمیایی و دوزینگ پمپ تولید میشوند و در تأسیسات، تصفیه آب، صنایع شیمیایی، کشاورزی و پروژههای صنعتی کاربرد گسترده دارند.
قیمت انواع پمپ و عوامل موثر بر آن
قیمت انواع پمپ با توجه به نوع کاربری، توان، نوع سیال و مشخصات فنی آن متفاوت است و نمیتوان یک عدد ثابت برای آن تعیین کرد. از پمپهای کوچک خانگی گرفته تا مدلهای بزرگ صنعتی، هرکدام بر اساس نیاز کاربردی و سطح عملکرد، قیمتگذاری میشوند.
عوامل مهمی که روی قیمت پمپ تأثیر میگذارند شامل فشار کاری یا هد، دبی، راندمان، کلاس عایق موتور، میزان تحمل دما، نوع متریال، و برند سازنده هستند. هرچه قابلیت تحمل فشار، دما یا سیالات خورنده در یک پمپ بالاتر باشد، قیمت آن نیز بیشتر خواهد بود.
توجه به این نکته ضروری است که خرید پمپ فقط بر اساس قیمت، معمولاً نتیجه مطلوبی ندارد و ممکن است باعث استهلاک سریع، مصرف انرژی بالا یا کاهش عملکرد سیستم شود. بهترین تصمیم زمانی گرفته میشود که پیش از خرید، اطلاعاتی مثل نوع سیال، ارتفاع پمپاژ، مسیر لولهکشی و شرایط کاری بهطور دقیق مشخص شده و سپس قیمت واقعی به همراه مدل مناسب را از کارشناسان فنی الکتروپمپ دریافت کنید.
انواع پمپ بر اساس کاربرد
پمپ صنعتی
پمپهای صنعتی برای کارکردهای سنگین، خطوط فرآیندی و انتقال سیالات خاص طراحی میشوند. این پمپها توان بالا، راندمان مناسب و مقاومت مکانیکی قابلتوجهی دارند. پمپ آب صنعتی، سانتریفیوژ، سیرکولاتور، دوزینگ پمپ، پمپ روغن داغ، اسلاری، کفکش، لجنکش، وکیوم، دندهای و دیافراگمی از این دستهاند.
پمپ آب خانگی
برای ساختمان های مسکونی و آپارتمان هایی که با افت فشار آب روبرو هستند پمپ آب خانگی استفاده میشود. این پمپ با هدف افزایش و تامین فشار آب ثابت در مدل های مختلفی مانند پمپ بشقابی، محیطی، جتی و همینطور بوستر پمپ به کار میرود.
پمپ آب کشاورزی
در آبیاری مزارع و انتقال آب از چاه، استخر یا مخزن، از این نوع پمپ استفاده میشود. پمپ شناور، کفکش، لجنکش، گلکش، سانتریفیوژ و موتورپمپ بنزینی/گازوییلی از مهمترین مدلهای مورد استفاده در آبیاری کشاورزی هستند.
انواع پمپ بر اساس ساختار و عملکرد
پمپهای دینامیکی
در این گروه، انتقال انرژی از طریق چرخش پروانه انجام میشود. مهمترین زیرگروهها:
پمپ سانتریفیوژ: با ایجاد نیروی گریز از مرکز، سیال را با فشار و دبی یکنواخت منتقل میکند. از انواع پمپ های سانتریفیوژ میتوان موارد زیر را نام برد:
جریان شعاعی: سیال را عمود بر محور پروانه و با هد بالا پمپاژ میکند.
پمپ جریان محوری (Axial): برای دبی بسیار زیاد و هد کم، با جریان موازی محور پروانه استفاده میشود.
پمپ جریان مختلط (Mixed Flow): ترکیبی از هد پمپهای شعاعی و دبی پمپهای محوری ارائه میدهد.
پمپهای جابجایی مثبت
در این پمپها، سیال با فشردهشدن یا جابهجا شدن حجم مشخصی منتقل میشود. مناسب برای سیالات چسبناک، روغن، مواد شیمیایی و کاربردهای دقیق.
- رفت و برگشتی: سیال را با حرکت رفت و برگشت پیستون یا دیافراگم با دقت بالا جابهجا میکند.
- دیافراگمی: بدون تماس مستقیم سیال با قطعات داخلی، مناسب مواد خورنده و شیمیایی است.
پیستونی: فشار بسیار بالا تولید میکند و برای کاربردهای صنعتی سنگین مناسب است.
دورانی: با جابهجایی پیوسته حجم مشخصی از سیال، جریان یکنواخت ایجاد میکند. نمونه ای از پمپ های دورانی شامل:
پمپ دندهای: با درگیری چرخدندهها، روغن و سیالات ویسکوز را با فشار پایدار منتقل میکند.
پمپ اسکرو: با حرکت مارپیچی، سیالات غلیظ را با لرزش و پالس حداقلی پمپاژ میکند.
پمپ پرهای: با چرخش روتور و پرهها، سیالات سبک تا نیمهویسکوز را با دقت مناسب جابهجا میکند.
پمپ لوب: با چرخش دو لوب هماهنگ، سیالات حساس یا غلیظ را بدون آسیب به ساختار منتقل میکند.
| دستهبندی انواع پمپ | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| جابجایی مثبت | دینامیکی | ||||
| رفت و برگشتی | دورانی | سانتریفیوژ (برحسب جهت جریان سیال) | |||
| دیافراگمی | پیستونی | پرهای – لوب – دندهای – اسکرو – مونوپمپ | جریان محوری | جریان شعاعی | جریان مختلط | |
راهنمای خرید بهترین پمپ
انتخاب یک پمپ مناسب، بیش از هر چیز به شناخت شرایط کاری و نوع سیال بستگی دارد. اگر مدل اشتباهی انتخاب شود، نتیجهاش میتواند افزایش مصرف انرژی، استهلاک سریع و حتی خرابی کل سیستم باشد. هنگام خرید پمپ به موارد زیر توجه کنید:
نوع سیال
اولین و مهمترین معیار انتخاب پمپ، شناخت سیالی است که قرار است جابهجا شود:
آب تمیز: پمپهای سانتریفیوژ یکمرحلهای یا طبقاتی
آب کدر، چاه، گلآلود: پمپهای کفکش یا لجنکش
سیالات غلیظ یا ویسکوز: اسکرو، دندهای یا لوب
مواد خورنده و شیمیایی: پمپهای ضداسید، مگنتی یا دیافراگمی
نوع سیال مستقیماً بر متریال بدنه، نوع پروانه و ساختار پمپ اثر میگذارد.
دبی یا نرخ جریان پمپ
دبی به مقدار سیالی گفته میشود که باید در هر دقیقه یا ساعت منتقل شود.
اگر دبی کمتر از مقدار مورد نیاز انتخاب شود، سیستم همیشه کمبود آب خواهد داشت.
اگر بزرگتر انتخاب شود، مصرف انرژی و هزینهها بالا میرود.
برای ساختمانها، دبی معمولاً بر اساس تعداد واحدها، طبقات و نوع مصرف محاسبه میشود.
هد یا ارتفاع پمپاژ
هد نشان میدهد پمپ تا چه ارتفاعی یا در چه فشار معادل میتواند سیال را منتقل کند.
برای انتخاب هد، باید موارد زیر مشخص باشد:
اختلاف ارتفاع مبدا تا مقصد
طول و مسیر لولهکشی
تعداد اتصالات، زانوها و شیرآلات
افت فشار ناشی از اصطکاک
منبع تغذیه (برق)
نوع برق در دسترس باید با پمپ سازگار باشد:
تکفاز: ساختمان، کارگاه کوچک
سهفاز: صنایع و سیستمهای فشار بالا
بدون برق: موتورپمپ بنزینی یا دیزلی
در محیطهای خطرناک باید از پمپ ضدانفجار (Ex) یا پنوماتیک استفاده شود.
سایز ورودی و خروجی
قطر دهانه پمپ باید با لولهکشی سیستم هماهنگ باشد. انتخاب سایز اشتباه میتواند باعث کاهش دبی و فشار یا لرزش و آسیب به پروانه شود.
دوام، متریال و مقاومت
متریال پمپ را حتماً بر اساس نوع سیال انتخاب کنید. در صورت استفاده از مواد شیمیایی و خورنده پمپ هایی از جنس پلی پروپلین و PVDF مناسب است.
برندهای تولیدکننده پمپ
برندهای ایرانی پمپ
خرید پمپ ایرانی بهخاطر قیمت مناسب، دسترسی آسان به قطعات و خدمات پس از فروش قوی، انتخاب مطمئنی برای بسیاری از پروژههای ساختمانی و صنعتی هستند. از معروفترین برندهای ایرانی میتوان به پمپیران، آبروان، نوید موتور، الکتروژن، ایرانتولید، سهند پمپ، اسپیکو، رادپمپ، دیزلساز و رایان اشاره کرد.
برندهای خارجی پمپ
در میان برندهای خارجی، مدلهای اروپایی به دوام و راندمان بالا مشهورند و برندهای چینی نیز گزینهای اقتصادی برای کاربریهای عمومی محسوب میشوند. برندهای مطرح خارجی شامل پنتاکس، پدرولو، داب، گراندفوس، ویلو، لورا، ابارا، KSB، لئو، شیمجه و استریم هستند.
